• image

Celami strategicznymi przedsięwzięcia pn. „Czynna ochrona nietoperzy i renaturyzacja siedlisk murawowych w północnej części Łużowej Góry w Kampinoskim Parku Narodowym” (projekt nr POIS.02.04.00-00-0017/16-00) jest poprawa stanu populacji nietoperzy oraz poprawa stanu  siedlisk murawowych na obszarze Natura 2000 PLC140001 „Puszcza Kampinoska”. Planuje się, że cele te zostaną osiągnięte dzięki podjęciu przez Kampinoski Park Narodowy (KPN) działań ochronnych polegających na  adaptacji części podziemnej dawnego obiektu wojskowego na zimowiska dla nietoperzy oraz wsparcie naturalnych procesów siedliskotwórczych w jego otoczeniu. Obszar przedsięwzięcia zlokalizowany jest we wschodniej części Kampinoskiego Parku Narodowego. Zajmuje północne ramię wydmy parabolicznej, tzw. Łużowej Góry, oraz przyległe do niej mniejsze wydmy. W wydmę tę wkomponowane były obiekty dawnej bazy wojskowej Układu Warszawskiego, w którego podziemiach stwierdzono obecność nietoperzy. Rekultywacja terenu pozwoli na odtworzenie charakterystycznych dla terenów wydmowych cennych muraw napiaskowych.
Efektem przeprowadzonych działań ma być powiększenie stanu liczebności co najmniej trzech występujących tam gatunków nietoperzy oraz poprawa stanu muraw napiaskowych na powierzchni 1,4 ha.



Cele szczegółowe:
•        Ochrona gatunkowa nietoperzy poprzez poprawę warunków do hibernacji;
•        Ochrona i zwiększenie powierzchni muraw napiaskowych;
•        Wzrost różnorodności biologicznej siedlisk i gatunków, w tym chronionych i objętych ochroną w ramach Natura 2000 na obszarze projektu;
•        Stworzenie ścieżki turystycznej udostępniającej teren działań projektu z siedliskami murawowymi;
•        Ograniczenie antropopresji, eliminacja zagrożeń dla przyrody (dewastacja potencjalnych siedlisk nietoperzy);
•        Kanalizacja ruchu turystycznego, eliminacja zagrożenia jakim jest obecnie nielegalna penetracja obiektów, stwarzająca zagrożenie dla przyrody;
•        Likwidacja istniejącej zabudowy nadziemnej stanowiącej zagrożenie dla  środowiska oraz poważny dysonans krajobrazowy;
•        Podniesienie akceptacji społecznej dla przeprowadzenia działań ochrony zasobów przyrodniczych Natura 2000 na terenie KPN.

Planowane działania:
Adaptacja części podziemnej obiektów powojskowych polegać będzie na likwidacji części obiektów, zamurowaniu większości wejść z pozostawieniem jedynie szczelin umożliwiających przeloty nietoperzy. Zaopatrzenie obiektu w solidne drzwi ułatwi monitoring stanu populacji nietoperzy, a zarazem uniemożliwi dostęp osobom postronnym. Stworzy to bezpieczne kryjówki o odpowiednich warunkach klimatycznych dla różnych gatunków nietoperzy poprawiając stan zimowisk (siedlisk zimowych) tych rzadkich i chronionych gatunków zwierząt. Projekt dotyczy następujących gatunków nietoperzy, które są objęte są ścisłą ochroną i wymagają czynnej ochrony: mopek Barbastella barbastellus (1308), nocek duży Myotis myotis (1324), nocek Natterera Myotis nattereri (1322), nocek rudy Myotis daubentonii (1314), gacek brunatny Plecotus auritus (1326), gacek szary Plecotus austriacus (1329), mroczek późny Eptesicus serotinus (1327) – wszystkie wymienione gatunki wymienione są w II załączniku Konwencji Berneńskiej i  IV załączniku Dyrektywy Siedliskowej, a dwa pierwsze także w II załączniku Dyrektywy Siedliskowej. Charakter prowadzonego projektu będzie miał pozytywny wpływ na stan populacji w/w gatunków, ponieważ tego typu zimowiska są chętnie wykorzystywane przez te gatunki.

Drugim celem projektu jest renaturyzacja siedlisk murawowych. Obecnie mimo znacznego zdegradowania terenu na obrzeżach obiektu można zidentyfikować zarastające murawy z klasy Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis, w tym murawy szczotlichowe.

Na powierzchni około 1,0 ha planuje się zainicjowanie i poprawę stanu zachowania istniejących płatów muraw napiaskowych – w tym siedliska 2330 (Corynephorion canescentis: Spergulo-Corynephoretum (murawy szczotlichowe) i Corniculario-Cladonietum mitis). Na powierzchni 0,4 ha zostanie podjęta próba zainicjowania muraw ciepłolubnych – priorytetowego siedliska przyrodniczego 6120 (Koelerion glaucae, gł. Sileno otitis-Festucetum (zespół lepnicy i kostrzewy owczej) i Festuco psammophilae-Koelerietum glaucae (zespół kostrzewy i strzęplicy sinej). W ramach renaturyzacji siedlisk murawowych zostaną przeprowadzone prace ziemne, tj. wymiana wierzchniej porośniętej gatunkami obcymi warstwy gleby na piasek. Następnie zostaną rozsiane nasiona szczotlichy siwej i innych gatunków murawowych, a w kolejnym roku, gdy piasek częściowo się ustabilizuje założone zostaną smugi, na których zaszczepiane będą fragmenty muraw pobrane z innych, dobrze zachowanych płatów na terenie KPN oraz wysadzane i wysiewane gatunki murawowe.  Ta część będzie miała charakter eksperymentalno-innowacyjny.

W końcowej fazie projektu na terenie działań zostanie urządzona ścieżka spacerowa o łącznej długości ok. 1,2 km Ścieżka ta będzie łączyła się z pobliskim szlakiem turystycznym. Będzie ona wyposażona w tablice informacyjne, kładkę, schody. W ramach działań edukacyjnych na jedynym pozostawionym po bazie wojskowej murze (z wlotem dla nietoperzy) powstanie malowidło naścienne – mural, o tematyce przyrodniczej związanej z działaniami podejmowanymi w projekcie.
Projekt finansowany jest ze środków unijnych w ramach działania: Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna; oś priorytetowa: Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.
Planowany całkowity koszt realizacji tego projektu to 2 451 895,87 zł, w tym: finansowanie ze środków unijnych w wysokości 85% – 2 084 111,48 zł.
Planowany termin zakończenia realizacji zadania to 30 czerwca 2020 roku.

Projekty
NFOŚiGW - logo Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska - logo
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska
Projekty finansowane z Unii Europejskiej Lasy Państwowe - logo